Azbest i eternit – co z nim zrobić i jak pozbyć się tych materiałów? Odpady niebezpieczne

Czym jest azbest i gdzie występuje?

Azbest to grupa naturalnie występujących minerałów o charakterystycznej włóknistej strukturze. Przez lata ceniono go przede wszystkim za odporność na wysoką temperaturę, działanie substancji chemicznych i korozję, a także właściwości izolacyjne. Te cechy sprawiły, że znalazł bardzo szerokie zastosowanie w budownictwie i przemyśle.

W Polsce materiały zawierające azbest były szczególnie popularne w drugiej połowie XX wieku. Można spotkać je przede wszystkim w starszych budynkach – zarówno mieszkalnych i gospodarczych, jak i przemysłowych. Azbest stosowano m.in. w pokryciach dachowych, płytach elewacyjnych, rurach, przewodach kominowych oraz izolacjach instalacji grzewczych. Wykorzystywany był także do produkcji niektórych uszczelnień i materiałów ogniotrwałych.

Problemem nie jest samo istnienie włókien azbestowych w nienaruszonym materiale, lecz możliwość przedostania się ich do powietrza. Ryzyko rośnie, gdy zawierające je elementy niszczeją, pękają albo są łamane, wiercone, cięte czy kruszone. Uwolnione włókna są bardzo drobne i mogą zostać wprowadzone wraz z powietrzem do układu oddechowego. Długotrwałe narażenie wiąże się z ryzykiem poważnych chorób, więc pozostałości zawierające azbest są odpadami niebezpiecznymi i wymagają odrębnego sposobu postępowania.

Co to jest eternit i jakie jest jego zastosowanie?

Azbest i eternit to nie synonimy: azbest jest minerałem, natomiast określeniem eternit powszechnie nazywa się wyroby azbestowo-cementowe, w których włókna azbestowe zostały połączone z cementem. To właśnie charakterystyczne płyty faliste są jednym z najbardziej rozpoznawalnych śladów dawnego wykorzystania azbestu w polskim budownictwie.

Eternit przez dziesięciolecia stosowano jako pokrycie dachów domów, garaży, stodół, hal i innych obiektów gospodarczych. Występował również w postaci płyt wykorzystywanych na elewacjach. O jego popularności decydowały m.in. trwałość, odporność na działanie czynników atmosferycznych i ognia oraz stosunkowo szerokie możliwości wykorzystania. Podobnie jednak jak w przypadku azbestu, eternit to odpad niebezpieczny wymagający specjalnego traktowania.

Jak pozbyć się azbestu i eternitu?

Azbestu i eternitu jako odpadów niebezpiecznych nie wolno usuwać jak zwykłych materiałów rozbiórkowych. Materiału nie należy samodzielnie uszkadzać ani wrzucać do kontenera na gruz. Przed rozpoczęciem prac warto natomiast skontaktować się z urzędem gminy lub miasta i sprawdzić obowiązującą procedurę oraz możliwość uzyskania dofinansowania – same warunki takich programów zależą od samorządu.

Z kolei zdjęte płyty eternitowe trzeba również odpowiednio zabezpieczyć, oznakować i przekazać do legalnego transportu oraz zagospodarowania jako odpady zawierające azbest. Nie wolno zostawiać ich luzem na posesji, wyrzucać do zwykłych pojemników ani wywozić na dzikie wysypisko. Jeśli podczas remontu pojawią się materiały zawierające lub mogące zawierać azbest, należy oddzielić je od pozostałego gruzu i zorganizować ich odbiór zgodnie z zasadami.

Podsumowanie: pozbądź się bezpiecznie azbestu i eternitu

Azbest i eternit jako odpady niebezpieczne wymagają zupełnie innego postępowania niż zwykłe odpady po remoncie czy rozbiórce. Nie należy ich samodzielnie łamać, ciąć ani mieszać z gruzem, a usunięcie materiałów warto rozpocząć od sprawdzenia obowiązującej procedury oraz dostępnego wsparcia w swojej gminie. Bezpieczny demontaż, właściwe zabezpieczenie i legalne przekazanie odpadów zawierających azbest pozwalają pozbyć się problemu bez narażania zdrowia własnego i osób znajdujących się w otoczeniu.